Trzy kobiety i jeden mężczyzna ćwiczą ruchy rakietą na krytym boisku sportowym

Czym jest skręcenie stawu i jak łagodzić jego objawy?

Właściwe leczenie skręcenia stawu może przyspieszyć powrót do pełnej sprawności i zapobiegać przewlekłemu bólowi. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się, jak prawidłowo dbać o skręcenia lub zwichnięcia.

Skręcenia są częstymi urazami, które mogą dotknąć różnych części ciała. Z tego artykułu dowiesz się:

  • czym jest skręcenie stawu i jakie struktury mogą zostać naruszone podczas takiego urazu,
  • które stawy najczęściej ulegają skręceniu oraz w jakich sytuacjach może dojść do urazu kostki, kolana, nadgarstka lub palca,
  • jakie objawy mogą towarzyszyć skręceniu stawu, w tym ból, obrzęk, zasinienie, trzask w stawie i ograniczenie ruchomości,
  • na czym polega metoda RICE i jak odpoczynek, chłodzenie, kompresja oraz uniesienie kończyny wspierają postępowanie po urazie,
  • kiedy warto skonsultować się z lekarzem oraz jak stabilizatory, opaski i ortezy Actimove mogą wspierać komfort, stabilizację i powrót do codziennej aktywności.

Czym jest skręcenie stawu?

Możesz skręcić dowolny staw w ciele, ale najbardziej narażone na ten uraz są kostki, kolana i nadgarstki. Istnieje podział kliniczny, który określa zarówno rodzaj uszkodzenia stawu, jak i skalę urazu. Ból, który można odczuwać przy skręceniu stawu, będzie zależał od tego, jak poważnie są uszkodzona jest torebka stawowa, chrząstka stawowa, przyczepy ścięgien, a także – w niektórych przypadkach – kości w otoczeniu stawu.
 
Ważne jest, aby po wystąpieniu urazu odpocząć i dać sobie czas na prawidłowe zagojenie. 
Niewłaściwe leczenie skręcenia kostki, nadgarstka lub kolana może osłabić staw i obniżyć wytrzymałość torebki stawowej, co zwiększa prawdopodobieństwo ponownego urazu w tym miejscu oraz rozwinięcie się niestabilności stawu. 
Mężczyzna w krótkich spodenkach i opasce na kolano biegnie w górę i przez most

Kiedy dochodzi do skręcenia stawu?

O skręceniu mówimy, gdy dochodzi do przekroczenia zakresu ruchu w stawie, czyli łączące je kości wychylają się dalej, niż powinny. Temu urazowi może towarzyszyć też uszkodzenie struktur wewnątrzstawowych (więzadeł, chrząstek, przyczepów ścięgien), torebki stawowej (naciągnięcie lub rozerwanie), a w skrajnych przypadkach – również oderwanie więzadeł z fragmentem kości (określane jako awulsja). Skręcenie stawu powoduje obniżenie ruchomości, jak również pojawienia się bólu. W wyniku tego uszkodzenia powierzchni stawowych sam staw przestaje zapewniać stabilność, a w skrajnych przypadkach wpływać negatywnie na znajdujące się w sąsiedztwie tętnice lub nerwy. 

Do skręcenia najczęściej dochodzi w wyniku: 

  • Urazów stawów – wpływających na przesunięcie powierzchni stawowych i ich mechanicznego uszkodzenia, również w wyniku niestabilności stawu. 
  • Osłabienia mięśni odpowiadających za stabilizację stawu. 
  • Chorób wrodzonych (np. wrodzonej dysplazji stawu, powodowanej przez zaburzenia rozwojowe). 
  • Innych chorób czy stanów zapalnych. 

Ze względu na nasilenie urazu istnieje kliniczny podział skręcenia: 

  • Skręcenie stawu I° (1. stopnia) – naciągnięcie torebki i więzadeł;
  • Skręcenie stawu II° (2. stopnia) – rozerwanie torebki stawowej;
  • Skręcenie stawu III° (3. stopnia) – rozerwanie torebki stawowej i więzadeł;
  • Skręcenie stawu IV° (4. stopnia) – oderwanie więzadeł z fragmentem kostnym (awulsja). Może dojść do przemieszczenia, które może potęgować dolegliwości bólowe.

Gdzie najczęściej dochodzi do skręcenia stawu: kostka, kolano, nadgarstek czy palec?

Najczęstszym miejscem skręcenia stawu jest kostka. Możesz również doznać skręcenia kolana, nadgarstka lub palca. 
Istnieje kilka typowych przyczyn zwichnięć, w zależności od ich umiejscowienia:
 
Skręcenie kostki (skręcenie stawu skokowego) – uraz wysokiej kostki zazwyczaj występuje, gdy skręcasz, przekręcasz lub obracasz kostkę w nienaturalny sposób, lub gdy lądujesz na kostce po skoku. Skręcenia kostki są powszechne podczas uprawiania sportów wymagających skakania, przekrzywiania lub skręcania stopy, takich jak koszykówka i tenis. W leczeniu mogą być przydatne stabilizatory i opaski na kostkę,

Skręcenie kolana– ten uraz najczęściej występuje po upadku, nagłym skręceniu lub po uderzeniu w kolano. Istnieje zwiększone ryzyko skręcenia stawu kolanowego w wyniku wykonywania zginania lub skręcania kolana podczas uprawiania dynamicznych sportów zespołowych, takich jak piłka nożna. W leczeniu tego typu urazów mogą być przydatne stabilizatory i opaski na kolano

Skręcenie nadgarstka – ten uraz najczęściej powoduje upadek na wyciągniętą dłoń, np. po potknięciu lub poślizgnięciu się na lodzie. W powrocie do pełnej sprawności mogą przydać się stabilizatory i opaski na nadgarstek

Zwichnięcia palców – wynikają z urazów, które wyginają palec zbyt daleko do tyłu (hiperekstencja) lub w niewłaściwą stronę. Jest to częsty uraz u siatkarzy lub szczypiornistów. W powrocie do pełnej sprawności mogą przydać się stabilizatory i opaski na nadgarstek, kciuk i dłoń. 
Kobieta ubrana w strój sportowy i opaskę na kolano opiera się o ścianę

Jak rozpoznać skręcenie stawu po bólu, obrzęku, siniaku lub ograniczeniu ruchu?

Istnieje wiele objawów skręcenia, które mogą różnić się w zależności od indywidualnych odczuć, jednak należy wymienić kluczowe: 

  • W momencie urazu możesz usłyszeć lub poczuć 'trzask' w stawie.
  • Niemal natychmiast może pojawić się ból.
  • W wyniku urazu w obrębie stawu może pojawić się obrzęk i zasinienie (siniak, krwiak).
  • Dodatkowo uszkodzony staw może mieć obniżoną ruchomość, wynikającą również z bólu odczuwanego podczas poruszania kończyną.

Ból jest jednym z najbardziej uciążliwych objawów skręcenia stawu, warto więc skorzystać z produktów wspomagających, które dzięki stabilizacji stawu pomagają łagodzić dolegliwości a dodatkowo mogą przyspieszyć prawidłowe gojenie stawu.

Co zrobić od razu po skręceniu stawu i na czym polega metoda RICE?

Większość łagodnych skręceń stawu można leczyć zachowawczo w domu. Niemniej, po wystąpieniu urazu jak najszybciej skonsultuj się z lekarzem rodzinnym (podstawowej opieki medycznej), zwłaszcza jeśli nie możesz oprzeć się na dotkniętym urazem stawie lub jeśli odczuwasz zdrętwienie w jakiejkolwiek części uszkodzonej części ciała.
 
Jeśli kiedykolwiek skręcisz kostkę lub doświadczysz innego rodzaju zwichnięcia lub naderwania, lekarz lub farmaceuta mogą polecić metodę RICE (ang. Rest-Ice-Compression-Elevate) do leczenia urazu na samym początku jego wystąpienia:
  • Odpoczynek (ang. Rest). Natychmiast zaniechaj aktywności i odpoczywaj jak najwięcej przez pierwsze 2 dni.
  • Lód (ang. Ice). Przyłóż okład z lodu owinięty w szmatkę lub ręcznik na 15-20 minut co dwie do trzech godzin w ciągu pierwszych 24-48 godzin po urazie, aby zmniejszyć ból i obrzęk.
  • Kompresja (ang. Compression). Owiń dotknięty obszar bandażem uciskowym, aby zapobiec obrzękom. Opatrunek powinien być dobrze dopasowany, ale niezbyt ciasno, aby nie przerwać przepływu krwi do obszaru. Jeżeli skóra pod bandażem zmienia kolor na sino-niebieski lub odczuwasz w tej okolicy zimno, zdrętwienie lub mrowienie – poluzuj bandaż. 
  • Podciągnięcie (ang. Elevate). Podnieś dotkniętą urazem część ciała powyżej poziomu twojego serca, aby zmniejszyć ból i obrzęk. Na przykład, dla zwichnięcia kostki, połóż nogę na poduszce.
Pamiętaj, jeśli masz jakiekolwiek obawy związane ze skręceniem lub innym urazem stawu, skontaktuj się z lekarzem. Na podstawie wywiadu oraz badania może on zalecić dodatkową rehabilitację, skierować do ortopedy lub zlecić dodatkowe badania (np. zdjęcie RTG).
 
Specjalista może też zalecić wykonywanie konkretnych ćwiczeń, które mogą Ci pomóc odzyskać sprawność stawu. Jeśli doszło do poważnego skręcenia możesz potrzebować ukierunkowanej fizjoterapii, aby wspomóc pełne wyzdrowienie. Rehabilitacja po skręceniu stawu może być niezbędna w takich przypadkach. 

Kiedy i jak bezpiecznie wracać do aktywności fizycznej po skręceniu stawu?

Odpowiedni odpoczynek jest kluczem do prawidłowego leczenia skręcenia stawu i przywrócenia jego pełnej ruchomości. Czas potrzebny na powrót do pełnej sprawności może znacznie różnić się w zależności od nasilenia urazu i sposobu, w jaki doszło do kontuzji. Zbyt szybki powrót do aktywności fizycznej, zanim zwichnięcie zdąży się w pełni zagoić, często prowadzi do powtarzających się urazów, szczególnie w przypadku zwichniętej kostki.

Zrozumiała jest chęć jak najszybszego powrotu do aktywności, jednak ważne jest, aby robić to stopniowo i delikatnie, aby zminimalizować ryzyko dalszych uszkodzeń. Ból jest normalnym objawem przy skręceniu stawu, jednak w celu zmniejszenia dolegliwości oraz wsparcia procesu rekonwalescencji warto nosić stabilizator lub ortezę. 
 
Wybór odpowiedniego produktu zależy od tego, czy doświadczasz ostrego (krótkotrwałego) czy przewlekłego (długotrwałego) bólu.
 
Dla zwichnięcia lub naderwania powstałego podczas intensywnego wysiłku, produkty sportowe takie jak Actimove Sports Edition Stabilizator stawu skokowego i Actimove Sports Edition Orteza stawu kolanowego są idealne, zwłaszcza jeśli odczuwasz ból przy lekko skręconej kostce lub kolanie.
 
Jeśli doznałeś urazu nadgarstka podczas aktywności sportowej, Actimove Sports Edition Stabilizator nadgarstka zapewni ulgę w bólu dla zwichniętego stawu. Wsparcie jest regulowane, aby zapewnić komfort niezależnie od poziomu aktywności.

Co zrobić, gdy ból po skręceniu stawu utrzymuje się dłużej?

Wiele osób zauważa, że ból po skręceniu może utrzymywać się nawet po pełnym wyleczeniu stawu. Jeśli ból wokół zwichnięcia lub skręcenia utrzymuje się i staje się przewlekły, warto skorzystać ze stabilizatorów, które są bardziej odpowiednie do codziennego użytku.Zarówno Actimove Everyday Supports Opaska na kostkę, jak i Actimove Everyday Supports Opaska na kolano, łagodzą ból dotkniętego obszaru. Stabilizatory i opaski Actimove są odpowiednio dopasowane do stawu, co sprawia, że ich noszenie nie przeszkadza w wykonywaniu codziennych czynności.

Czy stabilizator lub orteza może wspierać komfort i stabilność po skręceniu stawu?

Ortezy i stabilizatory stawów to doskonałe produkty, które pomagają Ci wrócić do sprawności i zdrowia po skręceniu stawu. Są oneużywane głównie do wspierania procesu gojenia poprzez zapewnienie kompresji, która redukuje obrzęk w dotkniętym stawie. Mogą również pomóc w poprawie ruchomości Twojego stawu.
 
Dla tych, którzy pasjonują się sportem, produkty takie jak Actimove Sports Edition Stabilizator stawu skokowego, Actimove Sports Edition Opaska stabilizująca rzepkę, Actimove Sports Edition Stabilizator nadgarstka mogą chronić podatne na urazy części ciała po kontuzji sportowej, a także służyć jako środek zapobiegawczydalszym urazom. Możesz nosić je podczas ćwiczeń po przejściu przez etapy rekonwalescencji.
 
Produkty Actimove Sports Edition są wykonane w technologii COOLMAX AIR. Są również wolne od neoprenu i odpowiednie dla osób uczulonych na lateks.
 
Actimove Professional Line Stabilizator stawu skokowego TaloMotion to wsparcie dla kostki, które przynosi ulgę w bólu i stabilizację do profesjonalnego leczenia ostrej kontuzji. Ten produkt może być również używany po operacji lub w rehabilitacji przewlekłych problemów ortopedycznych.
 
Po doświadczeniu jakiegokolwiek rodzaju skręcenia stawu możesz zastanawiać się, jak długo powinieneś nosić ortezę lub wsparcie. Produkty stabilizujące staw mogą być noszone tak długo, jak jest to konieczne, ponieważ każdy uraz wymaga różnego czasu gojenia i leczenia. Kiedy Twój staw wróci do pełnej sprawności – oznacza to, że staw się wygoił. 

Najczęściej zadawane pytania dotyczące skręcenia stawu

1. Czym skręcenie stawu różni się od zwichnięcia?

Skręcenie stawu to uraz, w którym dochodzi do przekroczenia prawidłowego zakresu ruchu. Może temu towarzyszyć naciągnięcie lub uszkodzenie więzadeł, torebki stawowej, chrząstki stawowej albo przyczepów ścięgien.

Zwichnięcie stawu oznacza natomiast utratę prawidłowego kontaktu powierzchni stawowych, czyli przemieszczenie kości tworzących staw.

Oba urazy mogą powodować ból, obrzęk, zasinienie i ograniczenie ruchomości, dlatego nie zawsze da się je bezpiecznie odróżnić samodzielnie.

Jeśli po urazie staw wygląda nienaturalnie, pojawia się silny ból, drętwienie, znaczny krwiak albo nie możesz obciążyć kończyny, skonsultuj się z lekarzem. Specjalista może ocenić uraz stawu i w razie potrzeby zlecić badanie RTG, które pomaga wykluczyć złamanie lub przemieszczenie kości.

2. Kiedy uraz stawu wymaga badania RTG?

Badanie RTG może być potrzebne wtedy, gdy po upadku, skręceniu kostki, urazie kolana, nadgarstka lub palca pojawia się silny ból, duży obrzęk, zasinienie albo trudność w poruszaniu stawem.

Szczególnie ważna jest konsultacja lekarska, jeśli nie możesz stanąć na nodze, oprzeć się na ręce, palec lub staw wygląda na zdeformowany, a ból nie zmniejsza się mimo odpoczynku i odciążenia.

RTG nie służy do dokładnej oceny więzadeł, ale pomaga różnicować skręcenie stawu i złamanie kości oraz ocenić ewentualne przemieszczenie.

Przy podejrzeniu uszkodzenia więzadeł lub torebki stawowej lekarz może zalecić dalszą diagnostykę lub konsultację ortopedyczną. Nie warto samodzielnie oceniać ciężkości urazu wyłącznie na podstawie wyglądu siniaka lub obrzęku.

3. Czym różni się stabilizator stawu od opaski uciskowej?

Opaska uciskowa najczęściej zapewnia lekką kompresję i może wspierać komfort w czasie codziennej aktywności, szczególnie gdy pojawia się niewielki obrzęk lub uczucie przeciążenia.

Stabilizator stawu zwykle ma bardziej rozbudowaną konstrukcję i może ograniczać niepożądany ruch stawu, np. w obrębie kostki, kolana lub nadgarstka. Orteza może dodatkowo stabilizować staw i ograniczać zakres ruchu w większym stopniu, dlatego jej dobór warto skonsultować ze specjalistą.

Produkty Actimove, takie jak opaski, stabilizatory i ortezy, mogą wspierać rekonwalescencję, codzienną aktywność oraz stopniowy powrót do ruchu, ale nie zastępują oceny lekarskiej ani fizjoterapii.

Jeśli stabilizator powoduje mrowienie, sinienie skóry, uczucie zimna lub narastający ból, należy go poluzować albo zdjąć i skonsultować sposób użytkowania.

4. Jak dbać o skórę pod stabilizatorem lub ortezą?

Skóra pod stabilizatorem, opaską na kostkę, opaską na kolano czy stabilizatorem nadgarstka może być bardziej narażona na pot, tarcie i ucisk.

Aby zmniejszyć ryzyko podrażnień, warto zakładać produkt na czystą i suchą skórę, regularnie sprawdzać, czy nie pojawia się zaczerwienienie, otarcie, świąd lub wysypka, a także stosować się do zaleceń dotyczących prania i pielęgnacji wyrobu.

Jeśli masz skórę wrażliwą, atopową albo skłonność do alergii kontaktowych, zwracaj uwagę na materiały. Lateks lub neopren mogą u niektórych osób powodować reakcję alergiczną. Produkty z technologią odprowadzającą wilgoć, np. COOLMAX AIR w wybranych stabilizatorach Actimove, mogą poprawiać komfort użytkowania podczas aktywności.

Gdy wysypka, pieczenie, pęcherze lub nasilone zaczerwienienie utrzymują się po zdjęciu stabilizatora, warto skonsultować się z lekarzem lub dermatologiem.

5. Jak zmniejszyć ryzyko ponownego skręcenia stawu po powrocie do aktywności?

Po skręceniu stawu ważny jest stopniowy powrót do ruchu, bez gwałtownego zwiększania obciążeń.

Profilaktyka urazów obejmuje rozgrzewkę, ćwiczenia wzmacniające mięśnie stabilizujące staw, trening równowagi oraz pracę nad prawidłową techniką sportową. Ma to znaczenie zwłaszcza w dyscyplinach takich jak koszykówka, piłka nożna, tenis, siatkówka czy szczypiorniak, gdzie nagła zmiana kierunku, lądowanie po skoku lub szybki obrót mogą przeciążać staw skokowy, kolano, nadgarstek albo palce.

Stabilizator stawu lub opaska mogą wspierać komfort i poczucie stabilności podczas wybranych aktywności, szczególnie po wcześniejszym urazie. Nie powinny jednak zastępować ćwiczeń rehabilitacyjnych ani właściwego przygotowania do wysiłku.

Jeśli po powrocie do sportu pojawia się przewlekły ból, obrzęk lub uczucie „uciekania” stawu, skonsultuj się z fizjoterapeutą lub lekarzem.

Powiązane artykuły